پنجشنبه بیست و هشتم دی 1385
بر گرفته شده از آژانس خبری پژواک
بودجه سال ١٣٨٥ وزارت داخله، هشت مليارد وچهارصدو هشت ميليون افغانى را نشان مى دهد که هرسال ،مقدار ٨ صد ميليون آن بنام پول اوپراتيفى بمصرف مى رسد.
واليان ولايات کندهار،هلمند،زابل ،ارزگان،غزنى،پکتيا،خوست،ننگرهار،کنرونورستان ازچهارسال بدينسو، ماهانه ازيک الى پانزده ميليون افغانى ،بنام پول اوپراتيفى مصارف دارند.
سيدحسين انورى والىولايت هرات که ازين پول سهميه ندارد، ميگويد وزارت داخله مقدار پول اوپراتيفى را براى واليان ولايات، براساس فيصدى ناامنى ودرجه امنيت دريک ولايت مشخص ساخته است.
انورى با درنظرداشت معلوماتى که درين باره دارد ميگويد،پول اوپراتيفى ازپنج ميليون افغانى شروع شده وتا بيست ميليون افغانى که معادل چهارصد هزار دالرامريکايى است،پرداخته ميشود. هرقدرامنيت دريک ولايت خراب باشد به همان اندازه والى همان ولايت ازپول اوپراتيفى بيشتربهره مند ميگردد.
اينکه چرا وزارت داخله به اسدالله خالد (والى کندهار) پانزده ميليون وبه والى نورستان ماهانه يک ميليون افغانى پول اوپراتيفى ميپردازد وچرا چنين تفاوت وجود دارد؟
والى کندهار درين باره ازدادن هرنوع معلومات اباء ورزيد.
برعلاوه اين دو ولايت به والى ارزگان ماهانه ١٣ ميليون،به والى زابل ١٢ ميليون و به والى هلمند ١٠ ميليون افغانى بنام پول ا وپراتيفى پرداخته مى شود.
نورالحق علومى رييس کميسيون دفاعى و تماميت ارضى درپارلمان افغانستان ،جداً با توزيع وپرداخت پول هاى اوپراتيفى براى واليان موافق نيست واينکار را به تاوان سياست جارى دولت انتخابى حامد کرزى ميداند.
علومى مى گويد:((امروزکوشش مااينست تا آنانيکه ازدائره دولت افغانستان بيرون مانده اند، بايد پاى شان به داخل کشانده شود اما دريغا که پول هاى اوپراتيفى ازجمله عوامليست که مردم را ازدايره دولت خارج ميسازد.))
علومى با اين امر مخالف است که تاحال ازصورت پول اوپراتيفى واليان ،کدام مرجع قانونى بازپرس نکرده است.
به گفته وى پول اوپراتيفى تنها شامل حال وزيرداخله و واليان نيست، بلکه وزيردفاع و قوماندانان قول اردوها نيزدرکنارامتيازات معاش واعاشه شان هرماه ازاين پول بهره مند ميشوند.
براساس اطلاعات کميسيون دفاعى و تماميت ارضى پارلمان، هرقوماندان قول اردو درماه دولک افغانى که معادل چهارهزاردالرامريکايى ميشود ومعاونين قوماندانان قول اردوها يک لک افغانى، زيرنام پو ل اوپراتيفى نصيب ميشوند.
اما تعدادى از واليان شکايت دارند که اينمقدار پول نمى تواند نيازمنديهاى اضطرارى آنهارا درولايات جوابگوباشد. آنها تقاضا دارند تا رييس جمهوردرقسمت پول اوپراتيفى ولايات تجديد نظر نمايد ومشکلات امنيتى وسياسى ولايات با هم تفکيک شود.
انجنيرمحمدداود والى ولايت هلمند، که درجنوب غرب کشور در مقايسه باديگرشهرهاى افغانستان هلمند ازناامن ترين ولايات به حساب مى رود، پول اوپراتيفى را نصف آن چيزى نشان مى دهد که براى اين ولايت ماهانه پرداخته مى شود.
(( من ماهانه پنج ميليون افغانى را بنام پول اوپراتيفى دريافت ميکنم ؛مقدارزياد آن را دردستگاه پوليس به مصرف ميرسانم چرا که پوليس درحالات اضطرارى ايجاب مصارف زياد را ميکند.))
وى مصارف روغنيات رادردستگاه پوليس ،مثال آورده ميگويد که يک موترپوليس روزانه درحالت عادى ٢٠ تا ٣٠ ليترتيل مصرف دارد اما درحالت جنگى ممکن همين موترتا ١٥٠ ليترتيل مصرف داشته باشد.
والى هلمند مثال ديگرى ازمصارف پوليس درآن ولايت داده ميگويد اعاشه سه وقته يک پوسته امنيتى پوليس دراوقات عاد ى نارمل بوده؛ ليکن وقتى افراد همين ماموريت به جبهه جنگ اعزام ميشوند، آنگاه لزوم دارد تا مقام ولايت برا ى آنها اعاشه فوق العاده درنظرگيرد که اين اعاشه، شامل سفريه و پول تشويقى ميگردد.
البته درصورتيکه يکى ازاين سربازان جان خود رادرجبهه ازدست ميدهد، آنگاه به خانواده او يک مقدارپول به عنوان اکراميه يا مصارف تکفين وجنازه نيزپرداخته ميشود.
گلاب شاه على خيل سخنگوى والى زابل ميگويدکه والى زابل ماهانه يک قسمت ازپول اوپراتيفى را دراعاشه واباطه يکصدوپنجاه طالب به مصرف ميرساند که به مدرسۀ درشهرقلات درس مى خوانند.
مگرعلى خيل مقدارمشخص اين پول راروشن نساخت.
دلبرجان آرمان والى ولايت زابل درتماس تيليفونى به مرکز ژورناليزم بين المللى گفت، اونميخواهد رقم اين پول را دراختيارژورناليستان قراردهد، زيرا اين اسرارملى است و پول او پراتيفى درموارد خاص سياسى و نظامى به مصرف ميرسد.
اسدالله خالد والى کندهار، نيز ازافشاء رقم پول اوپراتيفى خود دارى نموده به مرکزژورناليزم بين المللى گفت:(( من درباره پول اوپراتيفى مالومات ندارم ،شما ميتوانيد از وزيرداخله مالومات بگيريد .))
آقاى شاليزى(ديدار) که در اين اواخر به حيث والى ولايت کنر مقررشده نيز از واليانى حساب ميشود که درقسمت مقدار وتحويلگيرى اين پول اتفاق نظرندارد.
به گفتۀ آقاى ديداردرطول سه ماه براى او صرف يک بار آن هم چهل لک افغانى به عنوان پول اوپراتيفى ازآدرس رياست دولت به کنر انتقال يافته است.اين درحاليست که براى ولايت کنر ،ماهانه چهارميليون وهفتصدو نودو سه هزارافغانى منظورگرديده است.
واليان ولايات قسميکه درباره مقدار و وجه مصرفى اين پول نظريات متفاوت دارند ؛ همانگونه عقايد آنها درقسمت حسابدهى پول اوپراتيفى به جانب دولت يکسان نيست.
والى کنر به مرکز ژورناليزم بين المللى گفت، هيچ کس حق پرسان وحسابگيرى اين پول را ازاو ندارد،زيرا اين پول را به وى حامد کرزى ميپردازد، نه کدام بانک ونه هم کدام مستوفيت.
شاليزى مى گويد:((باوجود آنکه پرداخت اين پول کدام حساب بانکى ندارد ؛ ليکن وى با آن هم حاضربه دادن حساب است.))
تعدادى از واليان که از دريافت پول اوپراتيفى محروم ميباشند،اينکار دولت را دربرابرشان سياست يک بام و دوهوا خوانده ازپاليسى دولت شکايت دارند.
محمد آقا معاون محاسباتى وعملياتى رياست خزاين وزارت ماليه به مرکز ژورناليزم بين المللى گفت که صلاحيت تعيين پول اوپراتيفى براى والايات را تنها مشاورامنيتى رييس جمهورافغانستان آقاى زلمى رسول به عهده دارد.
وى اضافه نمود،برعلاوه پول اوپراتيفى که به ده ولايات ناامن پرداخته مى شود، شخص وزيرداخله دراخير هرماه مبلغ بيست ميليون افغانى را ازبوديجه سالانه آن وزارت بنام پول اوپراتيفى تسليم ميشود.
يکنفر از مقامات بلند پايه شوراى امنيت افغانستان که در راس آن آقاى زلمى رسول مشاورامنيتى رييس جمهور قراردارد،به مرکز ژورناليزم بين المللى گفت:((شوراى امنيت تنها وظيفه نظارت و هماهنگى مسايل امنيتى را بعهده دارد،پيشنهاد،منظورى راپوردهى ومسايل ديگر پول اوپراتيفى تنها به وزارت داخله افغانستان ارتباط دارد.))
مسؤولين رياست خزاين وزارت ماليه نمى دانند که وزيرداخله افغانستان، اين بيست ميليون افغانى، پول اضافى را ماهانه درکدام موارد به مصرف مى رساند؟ زيرا وزير داخله دراخير هر ماه به آنها سندى را تقديم مى دارد که مصرف کُلى را نشان مى دهد نه جزئيات مصارف را.
زمانيکه از سخنگوى وزارت داخله آقاى زمرى بشرى رقم دقيق پول اوپراتيفى سوال شد، وى به مرکز ژورناليزم بين المللى جواب رد داده گفت که او ازمقدار ورقم اين پول ها چيزى نميداند.
پنجشنبه بیست و هشتم دی 1385
از رامین
خانه ای داشته باشم پر دوست
کنج هر دیوارش
دوستهایم بنشینند آرام
گل بگو گل بشنو
هرکسی می خواهد
وارد خانهء پر عشق و صفای من گردد
یک سبد بوی گل سرخ
به من هدیه کند
شرط وارد گشتن
شست و شوی دلهاست
شرط آن داشتن
یک دل بی رنگ و ریاست
بر درش برگ گلی می کوبم
روی آن با قلم سبز بهار
می نویسم ای یار
خانهء ما اینجاست
تا که سهراب نپرسد دگر
خانهء دوست کجاست؟
دوشنبه بیست و پنجم دی 1385
بر گرفته شده از سایت بی بی سی و هفت اورنگ
|
یکشنبه بیست و چهارم دی 1385
در باره اقتصاد
اقتصاد چیست؟
مقدمه بر این مبحث
انسان با توجه به تمایلی که به ارضای نیاز های خود دارد ، سعی می کند که با صرف حداقل تلاش یا هزینه ، حداکثر نتیجه را به دست آورد ، این راه و روش ، اصل اقتصاد نامیده شده ، فرد تحت تأثیر هر مشرب خاص که باشد ، لازم است بر مبنای این اصل رفتار کند . بنابرین ، « اقتصاد » علمی است که رفتار و رابطه انسان را با اشیای مادی مورد نیاز او که به رایگان در طبیعت نمی یابد ، مطالعه می کند . مطالعه اقتصاد باید درک ، بیان و تا حدی پیش بینی رفتار اقتصادی انسان را امکان پذیر سازد . این مطالعه باید به بهبود رفاه مادی فردی و اجتماعی بشر کمک کند ؛ بنابرین می توان ادعا کرد که اقتصاد ، قبل از هر چیز ، به تجزیه و تحلیل و تو ضیح شرایط و روابطی که در قلمرو رفاه مادی قرار دارد ، می پردازد . و اقتصاد بر خلاف علوم طبیعی ، علم محض نیست ؛ بلکه مجموعه اصول و قواعدی است که تحت تأثیر اراده بشر قرار می گیرد .
موضوع علم اقتصاد
موضوع اقتصاد عبارت است : از ثروت (کالاها ، خدمات و منابع ) از حیث چگونگی تولید ، توزیع و مصرف آن . مقصود از « ثروت » جنبه مالیت و ارزش کالاها و خدمات است ، نه جنبه عینیت اموال ؛ بنابرین ثروت از نظر ارزشمند بودن و مالیت موضوع اقتصاد است .
ثروت ،از حیث چگونگی رشد ، توزیع و به مصرف رساندن آن موضوع اقتصاد است ، نه از حیث آن به این شخص یا آن شخص
تعریف اقتصاد
یکی از معانی اقتصاد در لغت ، میانه روی و پرهیز از افراط و تفریط در هر کاری است . در آیه « و اقصد فی مشیک » نیز به همین معنی آمده است .
از آن نظر که اعتدال در هزینه زندگی یکی از مصادیق میانه روی بوده ، کلمه « اقتصاد » دربارۀ آن بسیار استعمال می شده است تا آنجا که در به کار گیری عرفی از « اقتصاد » غالبا" همین معنی مقصود بوده است . اقتصاد از معانی عرفی خود (میانه روی در معاش و تناسب دخلو خرج ) ، تعمیم داده شده و معادل economy قرار گرفته است .
به هر حال برای « اقتصاد » که اقتصاددانان از بحث می کنند تعاریف مختلفی ارائه شده است .
ارسطو : علم اقتصاد یعنی مدیریت خانه .
آدام اسمیت : اقتصاد ، علم بررسی ماهیت و علل ثروت ملل است .
استوارت میل : اقتصاد ، عبارت است از بررسی ماهیت ثروت از طریق قوانین تولید و توزیع
ریکاردو :اقتصاد علم است .
آلفرد مارشال : اقتصاد ،عبارت است از مطالعه بشر در زندگی شغلی و حرفه ای . در تعریف دیگر : علم اقتصاد بررسی کردار های انسان در جریان عادی زندگی اقتصاد یعنی کسب درامد و تمتع از آن برای تربیت دادن زندگی است .
روشهای تحقیق ، تحلیل و طرح مسائل اقتصادی
روش شناسی
اقتصاد دارای روش های تحقیق ، تحلیل و بیان موضوعاتی است که در بعضی از آنها با سایر علوم مشترک است . در اقتصاد دو روش شناخته شده « روش قیاسی » و « روش استقرای » برای شکل دادن به نظریه های اقتصادی مورد استفاده قرار می گیرد . مبنای اصل روش قیاسی ، قیاسی منطقی و مبنای اصلی روش استقرای ، استقرای منطقی می باشد .
قیاس منطقی
حجتی است که در آن ، ذهن از قضایای کلی ، نتیجه ای جزئی را استنتاج می کند ؛ به تعبیر دیگر ، قولی است ، فراهم آمده از چند قضیه ، به نحوی که از آن قول ، به طور ذاتی قول دیگری لازم آید . قیاس منطقی عمل ذهن برای استنتاج از کلی است .
استقرایی منطقی
حجتی است که در آن ذهن از قضایای جزئی به نتیجه ای کلی می رسد و از محسوس به معقول یا از پدیده به قانون میرسد . در این استدلال ، در واقع بخشی از قضایای جزئی دیده شده و سپس حکم آن به همه موارد تعمیم داده شده ، قانون کلی استخراج می شود .
روش قیاس
روش قیاسی ، عبارت است از روش استدلال عقلی و انتقال از معلول به علت یا بر عکس ، با استفاده از لازم و ملزوم ها و روابط منطقی میان قضایا ، برای اثبات یک نظریه کلی .
روش استقرای
عبارت است از روش استدلال از بررسی جزئیات و داده های آماری و عینی به هدف دستیابی به نتایج و قواعد و احکام عام و کلی ؛ به عبارت دیگر ، حرکت از جزئی به کلی برای تکوین یک نظریه را روش استقرایی گویند . در این روش استدلال لبتدا از طریق تحقیقات تجربی پدیده های اقتصادی مورد مشاهده قرار می گیرند و سپس با تعمیم نتایج روابط خاص مشاهده شده در پدیده ها ، قواعد و قضایایی کلی و عام ، به صورت یک نظریه یا قانون اقتصادی ارائه می شود .
فرضیه
نتایج و قواعد به دست آمده از فرضها در مورد یک پدیدۀ اقتصادی را با استفاده از روابط و دلایل منطقی ، یک فرضیه اقتصادی گویند .
نظریه
با آزمون تجربی یک فرضیه اقتصادی و با تأیید نسبی روابط و قواعد ارائه شده در آن ، به وسیله تحقیقات تجربی در مورد پدیده های خاص اقتصادی ، یک نظریه ساخته می شود . تکرار تأیید نسبی تجربی یک فرضیه ، آن را به صورت یک قانون در می آورد . این نظریه یا قانون خود می تواند به عنوان فرض های یک نظریه دیگر اقتصادی به صورت قواعد کلی در روش قیاسی به کار رود .یکشنبه هفدهم دی 1385
بر گرفته از سایت وزارت تحصیلات عالی افغانستان
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
پلان استراتژيک پلان ستراتيژيک ده ساله وزارت تحصيلات عالي
توسعه وپيشرفت يک ملت مستلزم يک نظام تحصيلات عالي نيرومند است . اقتصاد، فرهنگ وتوانايي يک جامعه مدرن توسط تحصيلات شهروندان آن، به ويژه موسسات تحصيلات عالي آن که نياز هاي ملي واستندرد هاي بين المللي را تامين مي کند، پشتباني مي شود. تحصيلات عالي رهبران متفکر، آگاه وماهر را براي ايجاد وحفظ يک جامعه مدني پرورش ميدهد، جامعه اي که داراي اقتصاد در حال رشد است ودر آن مشکلات بيکاري، فقرو تعارضات به صورت عاقلانه حل شده ميتواند. دانشگاه ها وکالج هاي افغانستان بايد فرصت هاي آموزشي دقيق را براي جوانان فراهم سازند تا متخصيصن تحصيلکرده اي را که در همه عرصه هاي توسعه ملي سهم بيگيرند، براي آينده ملت تضمين کند. موسسات آموزش عالي بايد به طور گسترده در دسترس جوانان لايق باشد تا نسل آينده را از وجود رهبران تحصيلکرده ، دانشمندان ومتخصصين که در رشد جامعه دموکراتيک وباثبات سهم مي گيرند، اطمينان دهد. امروز افغانستان نياز مند آن است که موسسات تحصيلات عالي را بازسازي نموده وموسسات جديد ومتنوعي را تاسيس نمايند. دانشگاه هاي افغانستان بار ديگر مي تواند هم مولد وهم عرضه کننده دانش شوند. در طي سال هاي جنگ وضعيت تحصيلات عالي افغانستان وخيم بود ، دانشگاه ها يا تخريب ويا متروک گرديد واعضاي علمي دانشگاه ها مجبور به فرار از کشور شدند ويا به گونه هاي ديگري به موسسات غير اکادميک رو آوردند وبا مشکلات زندگي دست وپنجه نرم کردند. افغانستان اکنون دارد بازسازي مي شود ودانشگاه ها وکالج هاي خود را بازگشايي مي کند واکنون ده ها هزار محصل مشغول تحصيل اند واميدوارند که بتوانند وارد تحصيلات عالي شوند. ظرفيت هاي موسسات عالي فعلي محدود است ونمي تواند به اميدها و تقاضاهاي فزاينده دانشجويان پاسخ دهد. با وجود اينکه کانکور سختگيرانه اي برگزار مي شود تا بهترين ودرخشان ترين دانشجويان را گزينش کند، ولي از ورود هزاران جوان لايق جلوگيري به عمل مي آيد. اين ملت تا سال 2010 بايد حدود 100،000 دانشجوي واجد شرايط را تدارک کند، وتا سال 2014 آماده گي پاسخگويي به تقاضاي يک مليون فارغ التحصيل ليسه ها را داشته باشد. بسياري از جوانان با صلاحيت ممکن است گزينه اي جزانتخاب مشاغل غير ماهرانه ويا پيوستن به صف بيکاران نداشته باشند. اين ضايعه بزرگي براي ملت ومنبع بالقوه اي براي نارضايتي مدني است. پذيرش دانشجوياني که صلاحيت ورود به دانشگاه را دارند تنها يکي از چالش ها است . سال هاي جنگ ودرگيري باعث واپسگرايي در کيفيت تحصيلات عالي گرديد. دانشگاه ها هنوز آماد نيستند که نصاب درسي مدرن وآموزش باکيفيتي را که براي تحصيلات عالي سطح دانشگاهي لازم است، تدارک نمايد. بر علاوه ، چالش ها وفرصت هاي جديدي در برابر ملت قرار دارد که به نياز هاي نيروي انساني مربوط مي شود. به عنوان مثال ، توسعه هاي علمي اخير در تحصيلات علمي وفني که تکنولوژي ، زراعت، انجنيري و ساختماني ، تجارت ومالي و آموزش معلمان براي نسل جديد افغان هاي تحصيلکرده را شامل مي شود، بايد در نصاب تعليمات عالي باهم ترکيب شوند. مسوليت رسيده گي به اين چالش ها بر عهده وزارت تحصيلات عالي است واين وزارت بايد به صورت استراتيژيک برنامه ريزي نمايد که سيستمي را براي تحصيلات عالي طراحي نمايد، و نه صرفا مجموعه اي از کالج ها ودانشگاه ها. مسؤليت وزارت تحصيلات عالي در حکومت جديد اين است که استراتيژي هاي روشني را که به اهداف مشخص پاسخ مي دهد، در اولويت قراردهد. تامين منابع انساني وفيزيکي موسسات براي بر آوردن اين اهداف يک چالش مهم ديگر است . هر موسسه اي خصوصيات منحصر به فرد خود رادارد، ولي همه موسسات محدود به اين مي شوند که بدون آنکه به اندازه کافي مواد، کتاب درسي، وسايل صنف، منابع کتابخانه اي ، وتکنولوژي آموزش رسانه اي در اختيار داشته باشد، چگونه ميتواند آموزش دهد . جنبه انساني دانشگاه نيز نياز مبرمي به دانش مدرن دارد. متصديان کتابخانه ها بايد آموزش داده شوند، وپرسونل آموزش ديده نياز مند فرصت هايي اند که دانش خودرا تجديد نموده وتوسعه دهند. ظرفيت سازي براي کارمندان اداري در ابعاد علمي رهبري مديريتي وآموزشي دانشگاه در اولويت کامل قرار دارد . دانشجويان واستادان مشتاق اند که آموزش ببينند. وزارت تحصيلات عالي متعهد است که از طريق حرکت جدي بسوي يک طرح توسعه استراتيژي اموزش را تدارک نمايد. اولويت ها کار همزمان را شامل مي شود که کميت را گسترش دهد بدون آنکه عناصر اصلي کيفيت در آموزش عالي صدمه ببند. اهداف :
وزارت تحصيلات عالي براي انکه بتواند ديدگاه خود را عملي سازد، برنامه توسعه ستراتژيک سه مرحله اي را درطي ده سال به کمک تمويل کننده گان بين المللي که بيش از 250 ميليون دالر ضرورت خواهد داشت اجرا ميکند: مرحله اول از 1384 تا 1385 ( دوسال) ومرحله دوم از 1386 تا 1388 ( سه سال ) مرحله سوم از 1389 تا 1393( پنج ساله) اين اهداف ازراه اصلاحات ساختاري پوهنتون ها ، ارتقا ظرفيت واعمارزيرساخت ها عملي خواهدشد. ايجاد ظرفيت (Capacity) وايجاد زير بناي(infrastructures ) صرفآ مهارت هاي انساني را احتوا نمي کند بلکه منابع قابل دسترس را نيز در بر ميگيرد. دانش، مهارت ها وتخصص ضرورت بر پلان گزارش، ايجادگري وتطبيق پاليسي وايجاد ساختار تشکيلاتي مهم دارد : ظرفيت نميتواند انکشاف کند ويا زير بنانمي تواند بدون قابليت دسترسي به مواد ضروري منابع به شمول تجهيزات ، مواد وجوه مالي ، اعمار شود. حتي اگر پروفيسوران پوهنتونها که در اين آواخر در بهترين پوهنتون هاي جهان تعليم داده باشند ، قادر نخواهد بود تا شاگردان را به وجه احسن آن بدون کتابخانه ها ، کتب، لابراتوار ها ومواد درسي، تدريس نمايند. بناً وظيفه ما اين است که تحصيلات عالي کشور را باتطبيق ستراتيژي ده ساله به سطح جهاني ارتقا بخشيم. اهداف مشخص برنامه استراتيژيک که قرار است در يک دهه ديگر به آنها دست يابيم ، بدون اولويت بندي در چند کتگوري (مقوله) طبقه بندي شده است. کار روي هرمقوله بايد به طور همزمان با هماهنگي با ساير مقوله ها انجام گيرد. اين مقوله ها عبارت از: الف) ارتقاي کيفيت تحصيلات عالي ، ب) اصلاح وبهبودنظام مديريت، ج ) دست يابي آموزشي). منابع مالي :
ريز مقولات بهبود کيفيت شامل موارد زير مي گردد: توسعه علمي، اصلاح نصاب درسي، توسعه امکانات، وتضمين کيفيت. در فهرست ذيل اهداف استراتيژيک مرحله اول آمده است ، يعني دو سال نخست که بايد فورا آغاز شود: مرحله اول (1384- 1385هـ ش)مطابق (2006-2005م) براي مدت دوسال
( براي استراتيژي هايي که فعلاً انجام مي شود، به ليستي که در ضميمه الف وجود دارد رجوع شود) الف) ارتقاي کيفيت ظرفيت سازي در موسسات وزارت تحصيلات عالي · توسعه ظرفيت نيروي انساني در همه زمينه هاي مديريت . توسعه نصاب درسي .جمع آوري اطلاعات وارزيابي ، برنامه ريزي استراتيژيک ومرتبط ساختن رسالت آموزشي به محصولات آموزشي، از مهم ترين اولويت هاست. · خود ظرفيت سازي چنان گسترده است که نياز مند يک برنامه استراتيژيک خاص با اولويت بندي از سوي وزارت تحصيلات عالي وهريک از موسسات، مي باشد. · توسعه اساتيد وکارمندان. · شروع همکاري با دانشگاه هاي بين المللي وساير ابتکارات براي ارتقاي دانش اساتيدي که آماده گي بهبود مديريت نصاب درسي را دارند. · آوردن متخصصان مهاجر افغاني به منظور پر کردن خلا کيفي کنوني .آموزش اساتيد افغاني · فرستادن اساتيد جوان ومستعد براي پژوهش به خارج کشور. · براي توسعه کارمندان ، مديريت، تنظيم بودجه، وبرنامه ريزي به مامورين آموزش داده شود. · آموزش اضطراري کتاب داري به منظور توسعه خدمات کتاب خانه اي مدرن براي دانشجويان واساتيد. · بهبود حقوق ها وايجاد دسته هاي متناسب با شايستگي ها، به عنوان مشوق وپاداش مناسب براي اساتيد واعضاي ضروري دانشگاه.افزايش معاش کادر علمي به ترتيب سر از سال تحصيلي 1384: پوهاند 15000 افغاني درفي ماه پوهنوال 13500 // پوهندوي 12000 // پوهنمل 10500 // پوهنيار 9000 // پوهيالي 7500 // استراتيژي هايي که فورا اجرا شود: معرفي نصاب درسي وموسسات مشخص براي برنامه آزمايشي مرحله اول: اين مرحله نخست به دانشگاه هاي ولايات بلخ، هرات، قندهار وننگرهار ودانشگاه کابل تمرکز خواهد داشت. دانشگاه ها نياز ها و توانايي هاي خود را مشخص ساخته، وضيعت اساتيد مورد نياز خود را پيشنهاد مي کنند، واعضاي علمي خود وکارمندان حرفه اي ( مامورين وکتابداران) خود را براي آموزش فشرده معرفي مي دارد. اصلاح نصاب درسي : 1.تقويت آموزش عمومي در دو سال اول 2.بالابردن کار آيي فاکولته ها و ديپارتمنت ها در دانشگاه ها ( ادغام شماري از ديپارتمنت ها ) درقدم نخست: · ادغام ديپارتمنت هاي جراحي جمهوريت- علي آباد ووزير اکبر خان تحت نام ديپارتمنت جراحي ادغام ديپارتمنت هاي داخله جمهوريت – علي آباد ووزير اکبر خان تحت نام ديپارتمنت داخله · ادغام ديپارتمنت هاي داخله اطفال ميوند، داخله اتاترک وانتاني اطفال ميوند تحت نام ديپارتمنت داخله اطفال. · ادغام ديپارتمنت هاي توبرکلوز وانتاني زير نام ديپارتمنت توبرکلوز وانتاني 3. بررسي و نوکردن نصاب درسي به منظور ساز گاري با واقعيات جديد ملي ، منطقه اي و جهاني، در ماه اگست 2005 تشکيل کميسيون ملي نصاب درسي در وزارت تحصيلات عالي وايجاد کميسيون هاي نصاب درسي در واحد هاي تحصيلي 4 . معرفي و پياده کردن نظام واحدي ( کريدت سيستم) که خود بنياني براي اصلاح نصاب درسي و بهبودي اداره دانشگاه ميباشد . معرفي سيستم کريدت ساعتوار از اغاز تحصيلي 1384 در 19 موسسه تحصيلي. 5. ترجمه وتوليد متون براي برخي از نصاب هاي درسي که براي تحصيلات عالي افغانستان در اولويت قرار دارد. ايجاد کانون ترجمه در اگست 1384 . 6. توسعه علمي و پيشبرد نصاب درسي به سوي استفاده از زبان انگليسي به عنوان زبان آموزش در برخي از موسسات و فاکولته ها ستراتيژي هايي که فورا بايد اجرا شود : ارزيابي دانشگاه ها توسط خود آنها وطرح پلان ستراتيژيک دوساله مطابق روحيه ماستر پلان تحصيلات عالي ، اجراي نظام واحدي در موسسات آزمايشي . توسعه امکانات : 1. بازسازي ساختمان هاي فعلي و فعال کردن آنها ( ترميم مرکز گرمي ها و سيستم آب و فاضلاب ) 2. آماده سازي برنامه جديد در جاهايي که ساختمان وجود ندارد 3. تاسيس کتاب خانه هاي جديد ( ديجيتال و برقي ) ، تجهيزات معلومات کامپيوتري ، آزمايشگاه ها و فضاي بهتر درسي و متناسب با موسسات آموزش عالي 4.ايجاد کتابخانه سيار به منظور افزايش دسترسي دانشجويان و اساتيد ولايات به منابع طباعتي. استراتژي هايي که بايد فورا اجرا شود : براي برنامه و هزينه پيشنهادي ساختمان هاي که نياز به بازسازي دارد ، و نيز برنامه نوسازي موسسات آموزش عالي . تضمين کيفيت : 1. مساعدت فني به کانکور ورودي از طريق تاسيس يک مرکز سنجش و ارزيابي ، و انجام کارها منصفانه و عادلانه و کار هايي که تضمين کنند که متقاضيان مستعد پذيرش خواهند شد و توزيع دانشجويان در رشته هاي مختلف نياز ملي را تامين خواهد کرد . ب) اصلاح و بهبود نظام مديريت · افزايش استقلاليت موسسات آموزيش عالي: 1. تقويت ظرفيت مديريتي و اداري در سطح موسسات ( فاکولته ها و ديپارتمنت ها ) و آ موزش مديريت ، حسابداري ، مديت منابع ، برنامه ريزي و توسعه در سطح دانشگاهي 2. اجراي قانون جديد آموزش عالي ، يعني و اگذاري اداري ، مالي و خودگرداني علمي به موسسات آموزش عالي به گونه تدريجي و آزمايش آن در يک يا دو موسسه مهم . ج) دسترسي به آموزش عالي · توسعه شيوه هاي آزموده شده: 1. اعمال کانکور دقيق به منظوري اطمينان از راهيابي لايق ترين دانشجويان به آموزش عالي 2. گسترش دستيابي دانشجويان لايق به آموزش عالي با استفاده کامل از امکانات موجود به گونه اي دو وقته شدن زمان تدريس. · تشويق سکتور خصوصي آموزش عالي 1. تهيه و اجرا يک چهار چوپ قانوني که باعث تشويق تاسيس بهترين موسسات خصوصي آموزش عالي با انگيزه هاي مناسب و داراي مکانيزم کنترول کيفيت گردد . ( از موسسات بي ثبات و بي انگيزه جلوگيري شود .) ثبت نام پوهنتون هاي خاتم النبين، شمال غرب ومنجمنت مالي در جريان است 2.در خواست هايي به موسسات کار فرمادر باره کيفيت ، کميت و اولويت هاي ملي داده شود. ·توسعه مکانيزم سهم گيري در هزينه ها توسعه : 1. شهريه يا حق التدريس از دانشجويان موسسات تحصيلات عالي خصوصي. 2. بخش خصوصي و کمک هاي بين المللي و حمايت هاي ملي و بين المللي 3. پروژه هاي خاصي که توسط موسسات ، منابع اهدايي ، تاجران، صنايع، شرکت ها پشتيباني ميشود . مرحله دوم (1386 – 1388 هـ ش)مطابق ( 2007– 2009م ) براي مدت سه سال
الف ) بهبود کيفيت ·توسعه اساتيد و کارمندان : 1.ادامه ابتکار اتي که در مرحله اول وجود داشت ، 2.نظارت بر ظرفيت سازي براي توسعه اساتيد و کارمندان در سطع موسسات آموزش عالي، 3.تشويق و حمايت فعاليت هاي پژوهشي اساتيد و دانشجويان ، از طريق معرفي کمک هاي پژوهشي و تدريسي رقابتي براي اعضاي علمي 4.ادامه توسعه سلسله مراتب علمي و ساختار حقوق ماهيانه . ·اصلاح نصاب درسي : 1.شروع آموزش به زبان انگليسي در برخي از دانشگاه ها . 2.راه اندازه ي برنامه هاي ماستري در رشته هاي مهم در تعدادي از دانشگاه ها ، توسعه رشته ها وميان رشته هايي چون مديريت بازرگاني عمومي ، انجنير محيطي ،مديريت آموزشي و مانند اين ها در برخي از دانشگاه . 3.ادامه ارزيابي و اصلاح نصاب درسي در همه دانشکاه ها . ·توسعه امکانات : ادامه پيشرفت ساختمان هاي جديد و توسعه امکانات ، اولويت دادن به توسعه ظرفيت هاي مدرن کتابخانه اي ، از قبيل ديجيتال ، برقي ارتباطات ستلايت براي کنفرانس ها و آموزش ها از راه دور. · تضمين کيفيت : 1.ايجاد يک مکانيزم تضمين کيفيت 2.ايجاد روند هايي در موسسات آموزش عالي وزارت تحصيلات عالي به منظوري اطمينان از ارزيابي سازنده و دو امدار برنامه هاي علمي ..... 3.ارتقاي طرز العمل ارزيابي برنامه هاي علمي ، منابع دانشگاهي ، مديريت مالي ، کارايي اساتيد و کار مندان و نتايج آموزش دانشجويان . ب) اصلاح نظام و بهبودي مديريت افزايش پاسخگويي و استقلال موسسات. 1.تقويت و اگذاري اداري ، مالي و علمي به موسسات آموزش عالي ، از طريق ادامه تمرکز بر بهبود ظرفيت مديريتي در سطح موسسه (PRR). ج) دستيابي / متنوع سازي : 1. بالابردن ظرفيت در موسسات دولتي موجود. 2.افزايش حجم پذيرش از طريق ايجاد کالج هاي شبانه ، کالج هاي دوساله ( کاميونيتي کالج ) در کابل و برخي از ولايت ، بهبود روش هاي تدريس ، از قبيل بکار گيري آموزش سمعي بصري . 3.جابجا کردن اعضاي علمي در همه دانشگاه ها و استخدام کمک استاد ها به منظور متعادل ساختن عرضه و تقاضا . ·تشويق آموزش عالي خصوصي : 1.اجراي يک چهار چوب قانون که باعث تشويق تاسيس موسسات خصوصي آموزش عالي باانگيزه هاي مناسب و داراي مکانيزم و کنترول کيفيت 2.دادن بورسيه در برخي از رشته ها براي دانشجويان لايقي که در موسسات خصوصي پذيرفته شوند . د) منابع مالي توسعه و گسترش دادن : 1. برنامه پرداخت حق التدريس توسط دانشجويان موسسات تحصيلي خصوصي. 1. استفاده از منابع بخش خصوصي ، کمک بين المللي و حمايت هاي ملي و بين المللي 3. حمايت هاي ويژه از سوي بنيادها ، منابع اهداکننده ، تجار ، صنايع و شرکت ها 4. توسعه ظرفيت براي کمک به نوشتن طرح در وزارت و موسسات آموزش عالي مرحله سوم : (1389– 1393هـ ش) مطابق (2010– 2015م) براي مدت پنج سال
الف : بلند بردن کارائي علمي و ارتقاي ظرفيت علمي ستندرد شده . 1. ادامه ابتکارات که در مرحله دوم قرار داشت. 2. نظارت بر ظرفيت سازي براي توسعه و اماده سازي امکانات براي رسيدن به ستندرد تعين شده علمي . 3. حمايت فعاليت هاي پژوهشي اساتيد و دانشجويان به سطح منطقوي و بين المللي ، از طريق کمک رساني هاي پژوهشي و ادامه تدريسي رقابتي براي اعضاي علمي. 4. ادامه توسعه سلسله مراتب و ساختار حقوق ماهانه. ·تکميل اصلاح نصاب درسي : 1. پي گيري از تطبيق اموزش به زبان انگليسي در تمامي دانشگاه ها ي کشور در پهلوي زبان هاي رسمي . 2. تطبيق برنامه هاي ماستري در تمامي رشته ها دردانشگاه ها ي کشور. 3. توسعه و انکشاف و حمايت از تدريس در کامنيتي کالج هاو گسترش بيشتر ان در ولايات کشور . 4.ادامه ارزيابي و اصلاح نصاب درسي در همه دانشگاه مطابق خواستها و ضرورت ها . ·توسه زير ساخت ها : ادامه ايجاد زيرساخت هاي جديد مطابق خواست ها و ضرورت ها در پهلوي حفاظت از تعميرات موجود و تقويه وانکشاف روزتا روز ارتباطات ستلايت براي سيمنار ها و کنفرانس ها و اموزش ها از راه دور و تقويه کتابخانه ها ي مدرن مجهز با تخنيک عالي مورد نياز زمان. ·تضمين کيفيت : 1.تقويه و انکشاف مکانيزم کيفيت. 2. ادامه ارتقا ي طرزالعمل ارزيابي برنامه هاي علمي ، منابع دانشگاهي، مديريت مالي ، کارائي اساتيد و کار مندان و نتايج اموزش دانشجويان. ب) بهبود مديريت و دوام اصلاحات در نظام منحيث يک پروسه ، افزايش پاسخگوئي و استقلال موسسات. 1.تطبيق پروسه( پي آر آر) و حمايت از استقلاليت اداري ، مالي و علمي موسسات آموزشي و بهبود و تقويه مديريت در تمامي سطوح. ج) دستيابي و متنوع سازي. 1. دستيابي به ظرفيت ها ي بلند علمي در موسسات تحصيلات عالي 2. ارتقاي ظرفيت در موسسات تحصيلي دولتي. 3. افزايش کيفيت تدريس در سطوح بالاتر و ايجاد کارائي بيشتر مطابق خواست مارکيت. 4. همگاني نمودن اموزش از راه دور و شاگرد محوري با کمک شيوه ها ي جديد اموزشي و تقويه آن . 5. تقويه استادان همکار به منظور عرضه خدمات در مارکيت که قابل قبول باشد . ·اموزش عالي خصوصي منحيث اصل در پهلوي اموزش دولتي : 1. تقويه قانون اموزش خصوصي از طريق اصلاحات لازم در ان و تقويه کار تيمي و هماهنگ ميان موسسات تحصيلي خصوصي و دولتي و رشد و انکشاف هرچه بيشتر ان 2. پي گيري از کار برد مکانيزم کنترول بر کيفيت کاري و اصلاح ان مطابق خواست زمان 3. تقويه پروسه بورسيه براي موسسات خصوصي در مورد دانشجويان و اساتيد . ·آموزش از راه دور : 1) تقويه اموزش از راه دور و گسترش ان در تمامي موسسات عالي کشور . د ) منابع مالي توسعه و گسترش دادن : 1.استفاده از منابع داخلي دولتي و خصوصي و جستحوي رسيدن به خود کفائي در مورد بودجه عادي. 2.استفاده از کمک هاي بين المللي و حمايت هاي ملي و جهاني. 3.ايجاد تواميت ها با تجار ، بنياد ها و شرکت ها به منظور کمک مالي انان به پروسه تحصيلات عالي و تشويق انان در اين مورد. 4.تقويه پروسه ترجمه ها ، نوشته ها و طرح ها در تمامي موسسات اموزشي از طريق تبديل نمودن کانون ترجمه به مرکز بزرگ اين گونه فعاليت ها و گسترش فعاليت هاي ان در تمامي ولايات که داري موسسه تحصيلات عالي اند . 5. نتيجه گيري : آموزش عالي درافغانستان در يک لحظه حساس تاريخي خود قرار دارد که در ثبات اقتصادي و اجتماعي کشور سهم بگيرد . با گسترش سريع مکاتب ابتدايي و ثانوي ، تقاضا براي تحصيلات عالي به زودي برامکانات و فضاي موجود غلبه خواهد کرد . با بازکشايي مجدد دانشگاه ها شکاف ميان آنچه که ميتواند باشد ، آنچه که بايد باشد و آنچه هست ، آشکار شده است . ساختمان هاي دانشگاه ها بايد بازسازي شود ، نصاب درسي اصلاح شود، منابع و تجهيزات آموزش بايد تهيه شوند کيفيت آموزش بهبود يابد ، و برنامه دانشگاه با نياز هاي کوتاه مدت نيروي کار ملي هماهنگ گردد. اين ها نياز هاي پيچيده و تقريبا در هم کوبنده است ، ولي پيشرفت هاي چشمگيري در يک سال گذشته صورت گرفته و تغيير در آموزش عالي دارد شتاب ميگيرد . اکنون وقت آن است که جامعه بين المللي از طريق ماستر پلان وزارت تحصيلات عالي ، به کالج ها و دانشگاه هاي افغانستان مدد رسانند . تلاش هاي وزارت تحصيلات عالي و مساعدت هاي منابع بين المللي نبايد بي ارتباط با يکديگر باشد . در داخل اولويت هاي وزارت مي توان يک رويکرد جامع را تنظيم کرد . فرصت هاي توسعه داخلي و مساعدت هاي بين المللي امروز به ثمر مي نشيند که افغانستان ازبحران به سوي انديشيدن و ساختن پيش مي رود. خطر امکان عقبگرد نيز وجود دارد. مابه دست اورد هاي چند سال گذشته خود و همچنين تلا ش هاي کنوني خود در وزارت تحصيلا ت عالي مي باليم، اما اين ديدگاه به تنهايي قابل دسترسي نيست. زماني که اين ملت مو سسات تحصيلا ت عالي را اعمار کند، منافع بزرگي عايد افغانستان و جهان خو اهد گرديد . همکاري در اين حرکت به سوي جلو ضرو ري است و ما از ان استقبال مي کنيم. ضمايم پلان ستراتيژيک ده ساله تحصيلات عالي
ضميمه (الف ) اقدامات استراتژيک کنوني يا قبلي الف) بهبود کيفيت در تحصيلات عالي اقداماتي در رابطه با توسعه اساتيد. 1. بسياري از اساتيد و کا رمندان تعهد کرد ه اند که در خارج کشور تحصيل کند يا اموزش ببينند ، از اماکن استراتژيک ديدن نمايند تا با عملکرد دانشگاه آشنا شوند . هماهنگي اين فرصت ها ، برنامه ريزي پيشرفته و پيگيري، بايد بخشي از برنامه باشد . 2. به منظور ارتقاي ظرفيت موسسات آموزش عالي و وزارت تحصيلات عالي از اساتيد بين المللي و افغان هايي که در خارج از کشور زندگي مي کنند ، به عنوان معلم ، مشاور و مانند اينها ، استفاده مي شود . اين ها مشاوران مفيدي خواهند بود ، ولي هماهنگي برنامه ريزي با وزارت تحصيلات عالي براي ظرفيت سازي آينده بر تاثير آن خواهد افزود . 3. ورکشاپ هايي براي ظرفيت سازي در مورد مديريت ، نگارش پروپوزل ، مهارت هاي پژوهشي ، نظام واحدي ، و موضوعات ديگر اين کار نياز مند برنامه ريزي ، آمادگي ، و معرفي بيشتر دارد ، همچنانکه براي ولايات بايد بيشتر در دسترس باشد. 4. کورس هاي دو امدار « ميتود هاي زبان انگليسي براي معلمان انگليسي » براي اساتيد دانشگاه تعليم و تربيه کابل ، دانشگاه کابل ، وپوهنتون پوليتکنيک. بسياري از اين کورس ها بايد توسط متخصصين زبان ، برنامه ريزي استراتژيک و ارزيابي شروع شود . اصلاح نصاب درسي 1. قانون آموزس عالي ، که تسويد و بازنگري شده و براي تصويب به وزارت عدليه تسليم شده و براي اجرا در برنامه استراتژيک جديد به وزارت تحصيلات عالي سپرده شده است . 2. حرکت موسسات آموزش عالي به سوي پذيرش يک نظام آکادميک واحدي ( کريديت ) به منظور سازگاري بااستندرد هاي بين المللي و اصلاح نصاب درسي اين کار با ورکشاب هايي براي کارمندان همه کالج ها آغاز خواهد شد . 3.برگزاري يک کنفرانس و آموزش دوروزه در باره نظام واحدي براي تيم هاي اداري همه موسسات تحصيلات عالي در روز هاي 20 تا 21 فبروري ( 3 تا4 حوت 1384 ) . 4. برگزاري يک کنفرانس دوروزه در باره يک برنامه استراتژيک پيشنهادي براي آموزش عالي افغانستان در روز هاي 22-23 فبروري ( 5تا6حوت 1384 ) . 5. رول ونقش کنفرانس روساي دانشگاه ها به منظور ارائه نقطه نظرات شان به وزارت تحصيلات عالي و هماهنگ سازي اجراي پاليسي ها . 6. تشکيل يک کميسيون مشترک دوام دار باوزارت معارف به منظور تسهيل همکاري ها در زمينه هاي که مورد توجه هردو قرار دارد، به ويژه آموزش معلمان قبل از خدمت ودر حين خدمت وهمچنين آموزش کارمندان. ابتکارات توسعه امکانات. 1. يک ملاقات احتمالي با رئيس مايکروسافت در بهار 2005. 2. ايجاد يک کالج تجربي در کابل ( با کمک اوليه بانک جهاني ). 3. تکميل بازسازي خوابگاه دخترانه در دانشگاه کابل به منظور افزايش تعداد دختران در ليليه ( توسط امريکا ). 4. ايجاد يک مرکز فناوري اطلاعاتي (IT ) در دانشگاه پوليتخنيک کابل ( توسط جمهوري کوريا ) . 5. پروپوزال کتابخانه اضطراري براي دانشگاه تعليم وتربيه کابل 6. برنامه براي ساختن مکتب آزمايشگاهي دانشگاه تعليم وتربيه کابل. 7. پيشنهاد يک ماستر پلان دوساله توسعه امکانات . ب ) اصلاح تشکيلات وبهبود مديريت. بهبود زيرساخت ها- اصلاح اداري وسازماني. سازماندهي مجدد وکار آمد ساختن وزارت تحصيلات عالي ، ديپارتمنت ها، مديريت ها، و 19 مؤسسه آموزش عالي آن. ظرفيت سازي در مرکز و اطراف. سيمنار ها و ورکشاپ هاي ظرفيت سازي براي کارمندان و اساتيدي که در وزارت کار مي کنند و مؤسسات آن (به کمک يونسکو IIEP, DAAD, IDB,APEP ). ج) دستيابي به آموزش عالي. همکاري هاي بين المللي، ومساعدت مالي. 1. گفتگوي همکاري ميان دانشگاه هاي افغانستان و دانشگاه هاي بين المللي ( مساعدت بانک جهاني ). 2. فرستادن دانشجويان واستادان مؤسسات تحصيلات عالي بمنظور آموزش هاي کوتاه مدت و دراز مدت به خارج از کشور ( تاکنون صدها نفر به آمريکا، آلمان، جاپان، فرانسه، استراليا هند، ايران، وکورياي جنوبي فرستاده شده اند ). 3. تهيه دفتر در وزارت براي مشاور ان بين المللي : بانک جهاني ، DAAD، يونسکو فرانسويها. د ) امور مالي. تنظيم دقيق منابع مالي وانساني. 1.تدوير کنفرانس بخاطر جلب توجه کمک هاي جهاني در بهار 2005 به منظور تمرکز برنامه استراتژيک . 2.تسويد4 سال، 15 مليون دالر بودجه اصلاحات جامع ( مساعدت بانک جهاني ). اولويت ها :
ضميمه (ب) ليست اهداف ارتقاي کيفيت در آموزش عالي. اقدامات براي توسعه امکانات. 1. تامين حدود 100.000 دانشجوي لايق تاسال 2010 ، و آمادگي براي پاسخگوي به تقاضاي يک مليون فارغ التحصيلان مکاتب تاسال 2014 . اين امرمستلزم ساختن مداوم فضاي آموزش، خوابگاه ، دفتر، کتابخانه، آزمايشگاه، (IT ) و چيزهاي از اين قبيل است. · وزارت تحصيلات عالي به زمين وپول جديد نياز خواهد داشت تا اين امکانات را ايجاد نمايد. · تقاضاها متوجه توسعه فاکولته وهماهنگسازي اولويت هاي نصاب درسي است. · اين امر مستلزم يک کانکور عادلانه و منصفانه است. 2. تهيه يک کتابخانه مدرن ، (IT ) آزمايشگاه / ورکشاپ درهرمؤسسه آموزش عالي. 3. توسعه امکان آموزش از راه دور براي اساتيد و دانشجويان، در هرجايي که شرايط اجازه دهد. اصلاح نصاب درسي. 1. باز آموزي جدي 2000 استاد موجود آموزش يا آماده سازي سه هزار استاد با صلاحيت ديگر. 2. برنامه همکاري دانشگاهي براي ارتقا وتکميل فاکولته هاي معلمي. 3. تاسيس يک مرکز مدرن وتخصصي سنجش و ارزيابي. 4. اجراي نظام واحدي درتمامي آموزش عالي. 5. اصلاح کامل وبنيادي نصاب درسي به منظور هماهنگ ساختن آموزش عالي با واقعيت هاي جديد ملي، منطقه اي وجهاني. 6. تقويت آموزش عمومي در دوسال نخست. 7.ايجاد برنامه در جه ماستري در برخي ازرشته ها موسسات مهم . 8.معرفي نصاب درسي جديد ، از قبيل مديريت تجاري ، مديريت عمومي ، مديريت آموزشي انجنيري محيطي و ماننداينها در برخي از دانشگاه ها . 9. مطرح ساختن زبان انگليسي به عنوان زبان آموزش در برخي از موسسات وتشويق زبان انگليسي روان در تمامي نظام آموزش عالي . 1. معرفي کمک هاي پژوهشي وآموزش براي اعضاي علمي . 11. ايجاد يک مکانيزم تضمين کيفت . 12. تشويق و اجراي خود ارزيابي و برنامه ريزي استراتيژي براي موسسات آموزش عالي. اصلاح و بهبود نظام مديريت بهبودزير بنا – اداري و سازماني 1. اجراي قانون جديد آموزش عالي به منظور واگذاري تصميم گيري وقدرت عملي به موسسات آموزش عالي به صورت تدريجي . 2. ادامه توسعه زيرساخت ها – تعمير ساختمان ها، گسترش امکانات به همه 19 موسسه آموزش عالي 3. ادامه ظرفيت سازي از طريق سمينار ها، ورکشاپ هاوکورس ها 4. نهادينه کردن مديريت ، حسابداري مدرن و شيوه ها و ابزار هاي عملياتي درتمامي نظام آموزش عالي 5. ايجاد يک نهاد مستقل معيار گذاري و کار کردن با کالج ها ودانشگا ها به منظور دستيابي سريع به معيار هاي بين المللي . دستيابي به آموزش عالي 1. تاسيس کالج هاي مسلکي دوساله در ولايات : کارهاي مقدماتي (Needs assessment ) درجريان است. 2. تقويت وگسترش دانشگاه هاي منتخب د رولايات . 3. راه اندازي کالج هاي شبانه د رتمام کشور به منظور استقاده بهينه از مکانات و قابل دسترس کردن آموزش عالي 4) روي دست گرفتن بر نامه هايي جهت افزايش سهم زنان در موسسات آموزش عالي و خود وزارت . همکاري هاي ملي و بين المللي و اقدامات مالي 1) افزايش امکان سهم گيري در هزينه هاي آموزش عالي 2) ايجاد همکاري نزديک باوزارت معارف به ويژه در تربيت معلم و نيز در ارتباط با ژيوند بين آموزش ها ي ابتدائي ، متوسطه وعالي 3) ارتباط و همکاري نزديک ميان آموزش عالي وبخش خصوصي و همچنين همکاري نزديک باساير وزارتخانه ها ي مربوطه 4) نهادينه کردن همکاري نزديک بادانشگاه هاي بين المللي 5) کار با موسسات آموزش عالي به منظور ايجاد سازمان هاي علمي و تخصصي اساتيد ، کارمندان و دانشجويان 6) ادامه جلب کمک هاي بيشتر براي اهداف استراتژيک . پلان استراتيژيکي انکشافي وزارت تحصيلات عالي ارتقاي کيفيت2015-2005 ( 1384-1394) ضميمه «ج » پلان يابرنامه دو تاده سال
* بايد متذکر گرديد که وزارت تحصيلات عالي به مواد و موضوعاتيکه در ضميمه “ج” ذکر گرديده در پلان استراتژيکي انکشافي خود اهميت خاص قايل بوده وارتقاء کيفيت تحصيلات عالي همزمان با بازسازي تعميرات که در ضميمه “د” ذکر گرديده درمحراق توجه قرار گرفته ميتواند. وزارت سعي دارد تا وجوه ومصارف نياز منديها براي پلان کوتاه مدت دوتا چار سال و پلان طويل المدت الي ده سال را بدست آورد. تاکنون بانک جهاني تقريباً مبلغ ½2 مليون دالر بانک انکشافي آسياي يک مليون دالر ، آلمان يک مليون دالر ، جاپان پنجصد هزار دالر و فرانسه همچنان در جهت بهبود کيفيت تحصيلات عالي در افغانستان مصرف نموده .بانک جهاني تعهد نموده که در چهار سال آينده مبلغ 40 مليون دالر را جهت امداد عمومي و تواميت ها بين شش پوهنتون هاي افغاني وپوهنتوهاي ساير ممالک ، بهبود وانکشاف سيستم، وجنبه هاي کيفي تحصيلات عالي مصرف نمايد. موسسه انکشافي بين المللي امريکا در نظر دارد تا در پنج سال آينده مبلغ پنجاه مليون دالر را جهت بهبود کيفيت تحصيلات عالي مساعدت نمايد . کورياي جنوبي يک مرکز تکنالوژي معلومات را در پوهنتون پوليتخنيک کابل به مبلغ دومليون دالر اعمار مينمايد. وزارت زراعت امريکا در نظر دارد براي بهبود پوهنحُي هاي زراعت امداد نمايد. علاوتاً کشور هاي جاپان ، آلمان ، فرانسه هند ، پاکستان ، ايران واعمارات متحده به موسسات تحصيلات عالي در حال کمک هستند. چون اين ضميمهٌ پلان با جنبه هاي کيفي بازسازي و نوسازي تحصيلات عالي سروکار دارد بناً نميتوان که مصرف وزمان اين برنامه ها را بصورت عيني تعين و فيصله نمود. بلکه مجبوراً بايد بشکل عمومي پيشبيني نماييم . ضميمه« د » پلان کارپيشبيني شده رياست پلان وزارت تحصيلات عالي در دوره هاي کوتاه مدت( دوساله )
ضميمه « ز» ارقام احصائيوي محصلين موسسات وزارت تحصيلات عالي
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Copyright© 2006 Ministry of Higher Education | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
پنجشنبه چهاردهم دی 1385
آیا میدانید؟؟؟؟
تلیفون موبایل چه تاثیرات در زندگی مردم افغانستان آورده است؟
به گزارش خبر گزاری " تجربه " از کوچه ها و پس کوچه های زندگی مردم مبایل دار در افغانستان تاثیرات زیاد و مختلف را شبکه های تلیفونی مبایل یا سیار در زنده گی آنها به یمیان آورده است.
این گروپ خبری میافزاید که ایت تاثیرات روز به روز فزاینده بوده وبه صورت غیر قابل ملاحظه قوس صعودی خود را میپیماید/البته این تاثیرات اولا به دو بخش عمده و اساسی تقسیم شده که در نزد تعداد از مردم پس از تحقیقات جیبی دوامدار در زیر مایکرسکوپ فقر قابل رویت بوده و اما در نزد تعداد دارندگان این دستگاه( اول خوش آخر کش) تا هنوز قا بل رویت نمیباشد.
در اثر تحقیقات دانشمندان پیسه شناسی از دانشگاه پول کشی به نیرنگ های مختلف که در این تحقیقات حدود 7000 سکریج کارد به مصرف رسیده است این شبکه های مخابراتی تاثیرات عمده و اساسی ذیل را در بخش های مختلف زندگی مردم افغانستان بیبار آورده است:
1- به اساس گزارشات اداره ثبت و عقد ازدواج ها و بهتر شدن وضعیت ملا امامان از زمان رائیج شدن تلیفون های سیار در افغانستان در تعداد ازدواج ها 70% افزایش رخ داده است که این رقم در طول چند سال گزشته در حال پیمودن قوس صعودی خود بوده و درین مدت 50% افزایش را نشان میدهد.
دلائیل عمده را که آنها ارایه میکنند هما نا فراهم شدن وسائیل بهتر افهام و تفهیم در میان دختران و پسران عصر تلیفون سیار عدم تاثیر قیودات سخت و سنگین وضع شده از طرف خوانواده ها در ارتباط به این افهام و تفهیم در میان آنها میباشد.
وهمچنان در سرعت بخشیدن شناخت دختران از پسران و بر عکس آن این معجزه باور نکردنی و پیک جادوی قرن حاضر تاثیر قابل ملاحظه داشته است که با صرفه وقت و کشیدن ترس کار آئی موثر درین عرصه داشته و نمیتوان وسیله موثر جمعی به جز آن سراغ کرد.
محققان عرصه( ازدوالوژی ) اظهار نطر مینمایند که در سالیان گزشته در جامعه افغانی ما نظر به مو جودیت قوانین افراطی و فرا مذهبی و رسوم ناپسند قبول شده جوانان را به مشکل ( همسر و شوهر شناسی) دچار نموده بود و نمیتوانستند به زودی از یکدیگر شناخت کامل پیدا و به یکدیگر اعتماد همسفری را در بیابان تمام عمری شان نمایند.
اگرچه وسائیل دیگری ابتدائی مانند پیک ها ی استخدام شده با پول در گذ شته ها نیز موجود بوده اما نظر به مصارف گزاف در کار ها کندی و بعض وقت ها اشتبا هات جبران نا پذیر رخ میداد که رخ میداد اعتماد و کار آی شان را از دست داه اند.
2- این وسیله جادوئی قرن همچنان در انکشاف و رشد دموکراسی در افغانستان نقش بی سزای داشته که ممکن فعالین و احزاب مبارز این عرصه با شمول کا کا حقوق بشر شان از تاثیرات آن تا هنوز چیزی را درک نکرده باشند.
و این تاثیرات را میتوان در جرات بخشیدن جوانان از هیا هوی این فعالین دموکراسی در تکرار واقعات ازدواج های اختیاری آنها اما با منجر شدن فرار های تازه رواج از منازیل دانست.
3- البته این وسیله جادئی برای دذدان و فعالان عرصه های مختلف این پیشه مانند کیسه بری/شب چوری/روزچوری/وزور چوری کارآئی موثر داشته و میتوانند به آسانی در بدست آوردن آماج خود فائیق آیند و میتوانند با مصرف کم در آمد هنگفت داشته باشند.
4- همچنان با تولد خود در افغانستان این دستگاه نوید تازه را برای فعالین عرصه دشمنی و (بزن و بکش) به ارمغان آورده است .
انها میتوانند با بکار اندازی تعداد محدود این دستگاه هر وقت از وضعیت رقیب خود با خبر بوده و در هر جائی که بخواهند از دنیائی فانی رحلت شان خواهند داد.( خدا بی توفیق را توفیق بدهد).
5-فعالین عرصه بگیر و بفروش مواد مخدر هم بهره کشی لازم خود را ازین وسیله نموده و با بکار اندازی میتود های جدید و مناسب حمل و نقل آن از طریق مفاهه بهتر و مناسب کار و بار خود را میتانند رونق تازه بخشند.
دالر خور دیگری درین عرصه قبلا استخدام شده بودکه ثریا نامیده میشد مرحوم ثریا به گناه پرخوری در اکثر مناطق خصوصا در مناطیق که رد پای این کم خور پرکار پیدا شد اعتبار خود را از دست داده و فرار کوه پایه ها و مناطق دور دست گردید.
6- در مشکلات استخدام و مالی دولت هم این وسیله جادوئی سهولت های را به بار آورده است !
رئیسان و آمرین این دوایر حالا میتوانند بدون تشریفات و کاغذ پرانی های بی مورد به آسانی دستور هر نوع مصارف و یا هم استخدام کارمندان جدید ا تقرر را صادر نمایند.
7-اگرچه قبلا گفتیم پروسه ازدواج ها و جوره شدن ها را بسیار سرعت بخشیده است اما در بمیان آوردن جدائی های زن و شوهر و طلاق های فوری همچنان نقش موثر را بازی مینماید که این واقعات با آمدن زنگ های مکرر اشتبائی زن و شوهر را به این عمل قبیح واه میدارد. و باید خانم ها و یا هم آقایان رفیق دار محطاط بوده و تماس های شان به اثاث تقسیم اوقات از قبل تعین شده باشد . در غیر این صورت مسئولیت بدوش شبکه مخابراتی مورد نظر شان نه بلکه بدوش خود شان میباشد.
پنجشنبه چهاردهم دی 1385
مردم چه میگویند
درد دل مردم بدخشان و یا نامه سرگشاده به زیر
برق به تکلیف و دوکتورس درمانخواه در بدخشان
جلالتمآب محترم وزیر انرژی و آب دو لت اسلامی افغانستان !
محترما:
مردم شریف بدخشان ارادت شان را در طبق اخلاص گذاشته و نثار مقام عالی میدارند. بعدا با یک پرسش که برق به تکلیف و درمانخوا بدخشان الی چه وقت و با اصدار حکم چه مقام تعین تکلیف خواهند گردید؟ عرض میدارند که:
بیش از دو دهه نا هنجاری ها در کشور دفع کار شکنی ها و ابهامات گذشته را با خود دارد ولی نیمی از دهه سیوم که استقرار دولت و......را با خود داردو ساحات مختلف کشور را با سرمایه گزاری های کلان بین المللی تحت پوشش قرار داد/از جمله عقد قرار داد ها و وارد کردن برق/ نصب پایه های استندرد/ کیبل کشی و اتصال بعض ولایات به پایتخت میباشد که بدخشان هرگز و در طول تاریخ جزء جعرافیائی این کشور محسوب نگردیده است .
فقط ما مردم مظلوم و و به سیاه روزی گرفتار ساخته شده شاهد عزل و نصب غسالان ماهر و و کفن کش های حرفوی از طرف دولت مرکزی خود به نام والی ولایت ق- امنیه و غیره بوده ایم که هر گز اجرائی فرامینی را از بالا جات فرض اینکه اصدار هم شده باشد مرعی نداشته اند.
تمام برنامه های خدماتی این مهره های توظیفی درین ولایت برای این مردم فروش عقد قرارداد ها ی سی هزار دالری بالای تجاران بزرگ /آوردن افراد مربوط به پارت خودشان از اینجا و آنجا پیشنهاد و صبغه قانونی بخشیدن آن و صد ها نیرنگ دیگر بوده است وبس.
یکی دیگر از برنامه های تحقیر کننده والی این ولایت برای مردم بدخشان به بازی گرفتن سرنوشت برق بیمار و و علیل از کار افتاده این ولایت است که از بد و احداث با ظرفیت تقریبا 200 کیلو وات که الان 30 الی 35 کیلو وات قدرت تولید را با خود دارد میباشد.
به اثز کمتر طرف توجه قرار گرفتن این شعبه کارگری از طرف مقامات وزارت مربوطه درین ولایت است که والی موجوده نظر به ادعای خودش تقربا دو سال از ایفای وظیفه اش درین ولایت میگذرد که تعمیر این دستگاه کارگری در بغل گوش و دفتر کار جناب شان قرار دارد هیج کس هرگز شاهد نبوده و نیست که یکبار برای ادای مسئولیت های وظیفوی اش از نزدیک گاهی نظارت کرده باشد.
اما از تولید این دستگاه و زحمت کشی های فراوان کارگرانش فقط این والی است که استفاده نموده و عیش می بیند.
لهذا روساء به نام اداره کننده باید طرف قرار دادی های والی بوده باشند/ بدین ملحوظ پیشنهاد ها و خواست های مشروع و مکرر مردم در زمینه نا دیده گرفته شده و احکام مقام وزارت از طرف این والی مسترد میگرددواز تطبیق هر نوع پیش زمینه های وعده داده شده وزارت جلیله در آینده میخواهند جلو گیری به عمل آید.
دیگر افراد مسلکی با سابقه شفاف کاری که وزارت محترم هم معلومات دارند و به اساس پیشنهاد ها و خواست های مکرر مردم که احکام مقام وزیر محترم را در مورد بسیار صریح با خود دارد والی نیازی نمی بیند و حکم وزیر محترم را بی شرمانه مسترد مینماید.
در مقابل والی شخص از دسته ای از یاران نا بکار که خود مربوط به همان آردر است را پیشنهاد کرده و مهره های درون ولایتی هم به نوبه خود داکتر جراح را با صرف چند خوراک کباب نیم روزی از وی قول به ابقا در سمت را داه اند.
و به وزارت هم پیشنهاد فرموده اند.حال ما مردم عزادار و در سوگ و سیاهی نشسته تا به کی در انتظار سرنوشت این برق به تکلیف و دوکتورس درمان خواه خویش در بدخشان بوده باشیم.
و من الله توفیق.
سه شنبه دوازدهم دی 1385
در باره خودم
به نام خداوند توانا و داد گر
سوانح عبدالمعروف "ضیائی"
گویند شب تاریک و سردی بود همانا شب جمعه وعقربه ساعت هم 12 شب را نشان میداد سیوم عقرب 1359 بود من هم مانند دیگر کسانیکه برای سر گردان و پریشانی به این دنیا برای چند روز به سیاحت و یا رقابت های مشروع و نا مشروع آمده اند در دهکده خمبیل بالا از مربوطات ولسوالی راغستان سر گردان شدم اگرچه از آمدنم هم چندان خاطره خوشی ندارم ولی باز هم خوب شد آمدم چون دوست نداشتم که تا ابد آنجا زندانی باشم.
خوب به هر صورت تا چهار سالگی خیلی راحت بودم فقط میخوردم و میخوابیدم نیمی ازین زمان طفیلی بوده و از وجود دیگران تغذیه میشدم و نیمی دیگر هم از دور و برم گاهی به دستان کوچک خودم و گاهی هم به دستان دیگران!
درد سرم از ین به بعد شروع شد پدرم را آدمک های دیگر که یک قسمت فضا را اشغال کرده بودند ازپیشم دور کردند/ من ماندم و مادرم ! او به من چیز های را میاموزاند.
نمیدانم توصیه پدرم بود و یا هم ابتکار و دشمن خودش (معذرت میخوام آن وقت همین طور فکر میکردم ).
تا هفت سالگی از دست این مادر روزی خوشی نداشتم نه وقت شوخی با دیگر بچه هارا داشتم /نه تفریح ونه هم توپ بازیو توشله بازی!
حتی شب ها در موقع خوابیدن هم از دستش در امان نبودم سوالات در مورد دروس گزشته از من میکرد.
خلاصه در این دو سال سپاره و قران کریم /حافظ و بیدل/خلاصه و نورلظلم پنج و گنج دیگرو دیگر را بالائی من تمرین کرد.
به همه این کرده ها دلش یخ نکرد و دست از سرم بر نداشت /فکر میکنم هرچه یاد داشت تمام کرد و یخه ام را به حضرت آخند داد.
جناب آخند هم یک سال دیگر هرچه یاد داشت بالایم پوف کرده و یاسینش را پخته کرد!( این حرف پیش خودمان باشه از دستم خیلی نا راحت بود) سوالات بجا و نا بجائی از ایشان میکردم و این هم از یاد تان نرود که گناه من اصلا نبود! سواد جناب آخند هم چندان خشک از دست حوادث نمانده و خیلی هم نم کشیده بود.
به هر صورت هردو مان از یکدیگر خسته شده بودیم و از رنگ یکدیگر خوش مان نمیآمد.
درست سری وقت پدرم رسیداز مسافرت خیلی طولانی / خیلی خوش حال شدم از آمدنش/ فکر میکردم از دست مادر و آخند راحت میشوم اما نتیجه بر عکس بود .
بر علاوه اینکه از طرف روز چندین کتب عربی صرف و نحو وفقه و حدیث /دری و انگلیسی وتاریخ و جعرافیه را بالایم تمرین میکرد از طرف شب هم در امان نبودم / هر شب از من محاوره انگلیسی را امتحان میگرفت و به این هم نگزاشته نام چند کشور و پایتخت آن را از من سوال میکرد البته این ها درس شب قبلی بودند که بعدا در مکتب فهمیدم همه به نام کار خانگی یاد میشدند.
بهار 1371 بودمرا از مارم جدا کرد به جای دیگر انتقالم داد که بعدا فهمیدم مردم به آن یاوان خطاب میکنند آنجا یک دوست پدرم زندگی میکرد در خانه اش ماندم و بعدا به تمرین خانه دیگر پایم را کشاندند آنجا در کلاس چهارم بعد ازآزمایش کله ام قبولم شدم.
بچه های خیلی شوخ با من درین مصیبت شریک بودند من خیلی آرام و گوشه گیربودم درین وقت از شوخی اصلا خوشم نمیامد در زیر درختان صنف ما بود از استادان اولا خیلی ها میترسیدم و نمیخواستم با ایشان درگیر شوم و همچنان از دیگر بچه های هم کلاسم!
دوسال را در خانه دوست پدرم با تغذیه از آبله کف دست مرحوم ولی ظاهرا با دست دوستش سپری نمودم.
اما زمستان هم که میخواستم به خانه بروم و رخصتی را انجا سپری کنم میرفتم اما بعد از سپری نمودن دوره مهمانی یعنی همان پنج یا ده روز دوباره به مدرسه محلی پیش جناب مولانا میرفتم رخصتی را که آن را هم خیلی دوست داشتم آنجا سپری میکردم.
دوسال دیگر هم لیلیه ام مدرسه یاوان بود/ نمیدانم اقتصاد پدرم ضعیف شده بود و یا هم میخواست معجون از آخند وروشن فکر به بار بیایم!
به هر صورت آهسته آهسته درین روز ها دلش میخواست از راغ بیرونم کند و این کار را هم کرد.
به محیط تازه آشنا شدم که چیزی های داشت که هرگز ندیده بودم فیض آباد همین فیض آبادی که حال زندگی میکنم ! در تمرین خانه دیگری که لیسه کو کچه نامیده میشد بعد از اجرای مراسم کاغذ پرانی اوقات خود را سریش و الفی نمودم .
نیم سال را به خوبی سپری کردم ناگهان کا کا آخند دوان دوان به کابل رسید وبا با استادم فرار را با قرار ترجیح داد همین جا بود که باز حالم بد شد اگرچه خوش بودم که از مکتب و تکلیف حاضری و قیافه گیری استاد ها خلاص میشوم اما باز هم نی !
تمام سال 1375را با نیم سال 1376 به شوخی و مزاح مثل باد و شب نامزاد بازی اینجا سپری نمودم.
نه درسی بود و نه مکتبی نه معلم و نه مدیری همه خود مان بودیم .
دیدم که وضعیت بد تر شده میرود سرو کله ام را گرفتم و به بهانه مریضی روانه کشورد شمن دوست نما شدم / آنجا هم بعد از امتحان کله ام در صنف نهم قبول شدم البته باز هم در حالت معجون شدن بودم این چهار سال را با سکونت در مدرسه به آخر رساندم.
مجبوربودم برای اقامت شبانه ام در مدرسه خوش و یا خفه روزانه دو ویا سه ساعت دروس علوم دینی را فرا بگیرم و دو ساعت دیگرراهم بخاطر آموزش انکلیسی و مضامین ساینسی دیگر تخصیص بدهم.
درخزان 1379 از لیسه ثقافت اسلامی با کیفیت عالی فارغ شدم و بعد از عبور از کانکور های نژادی/قومی /مذهبی و علمی وارد دانشگاه کابل شدم .
نیمی سال را سپری نکرده بودم که شیخ اسا مه با ریش باباش شوخی کرد پنتا گون و مرکز تجارتی جهانی را خواست لگد بزند.
خوب دیگر نمیدانم ! من تنها نیستم در نداستن و یا دانستن این معما !
اینکه کار و دسیسه خود کاکا بوته بود و یاهم از شیخ اسلام ؟
به صورت من اصلا به این حرف ها کاری ندارم اما مشکل اینجاست که در جنگ گرگ و میش پای بره میشکند ! و همین طور هم شد .
جنگ کاکا بوته و شیخ اسامه با میزبانی آخند خود مان شروع شد من هم فرار کردم :
به تالیقان و از انجا پای پیاده خود را به فیض آباد رساندم .
بار اول با یک شبکه خبر رسانی خارجی آشنا شدم و به حیث ترجمان با انها استخدام شدم .
همین جا بود که کا کا بوته بازی را با دو گول و پنج اوت به نفع خودش خاتمه داد.
من هم که سال ها بود از خانه دور بودم خواستم سری به خانه بزنم !
از پدرم پرسیدم گفتند بیشتر 50 روز میشود به تجارت رفته است به طرف ولایت قندوز.
که بعد آوازه مرگش را شنیدم و واقعیت هم داشت .
در شهر فیض دفنش کردیم.
ورق تازه در سرنوشتم رقم خورد حالا من ماندم و روزگار یک مادر با هشت برادر و 2 خواهر که بعدا یکی دیگر هم علاوه شد که ازدواج من بود. درست است که سر وقت ازدواج نکردم و وقت این کار هاهم نبود !
من هم این را میدانم !اما از خاطر که پای بند به روز گار شوم و از مادر و اولاد هایش دور نروم حلقه را در پایم انداختند البته به گفته خودشان.
من و پو هنتون از یکدیگر دور شدیم یکدیگر را فراموش کردیم مانند فراموش کردن کاران وکاجل یکدیگر شان را در فلم جت!
بعد از دو سال دوباره به فیض آباد آمدم چند وقت را آنجا ویا هم کابل سپری کردم در زمستان1383 شامل کانکور های جیبی و علمی شدم بالاخره با کسب نمره عالی در دیپارتمنت ساختمانی دانشگاه پلیتکنیک کابل پذیرفته شدم یکسال تاجیل گرفتم و بلاخره تا حال سر نزدم.
سردردی های که تا حال داشتم:
مدیر و بنیان گزار مکز علوم و لسان انگلیسی ضایئی و استاد مضامین انگلیسی ریاضیات ا لجبرو هندسه و مثلثات فزیک و غیره در فیض آباد.
استاد انگلیسی در انجمن زنان رضا کار بدخشان.
استاد انگلیسی در موسسه آکسفام در فیض آباد.
استاد در دیپارتمنت انگلیسی انستیتوت تحصیلات عالی بدخشان.
مسئول مالی دفتر محترم همکاری برای صلح وهمبستگی درپروجه های اتخابات پارلمانی در فیض آباد1384.
مدیر شوری مشورتی ومسئول برنامه شعر و ادب و گوینده اخبار پشتو در رادیو آمو در شهر فیض آباد.
استاد انگلیسی در دفتر محترم ناروی.
. بلآخره از بهار 1385 تا حال مسئول اسناد و ارتباط بر نامه همبستگی ملی در موسسه کنسرن.
البته با لسان های پشتو و دری آشنائی کامل داشته و به زبان های انگلیسی و عربی نیز میتوانم افحام و تفهیم کنم یک کمی با اردو هم زبانم آشنائی دارد.
به شعر و طنز و موسیقی علاقه مندم. .
مخلص همه شما ضیائی
سه شنبه دوازدهم دی 1385
بسم الله الرحمن الرحیم
سوانح مختصر مرحوم عبد الحی "ضیائی"
عبدالحی ضیائی فرزند محمد ملا محمد گیاه در سال1333 هجری شمسی در یک خانواده متدین و علم پرور در دهکده خمبیل بالا مربوط ولسوالی راغستان(یکی از ولسوالی های راغ کهن) پا به عرصه هستی نهاد .در 5 سالگی به آموزش قران کریم روی آورده وتا 8 سالگی قران کریم را با کتب ابتدایه علوم دینی در نزد پدر ش آموخت .
ازینکه در آن محیط به صورت کلی مکتب وجود نداشت در 9 سالگی شامل مدرسه مذهبی محلی گردید و بعد از سپری نمودن 4 سال در آموزش علوم متداوله دینی روانه ولایت قندوز گردید وبعد از2سال تعلیمات دینی در مدارس خصوصی شامل مدرسه تخارستان قندوز گردیدبعد از سپری نمودن دوره لیسه در سال1352 ازان مدرسه فارغ گردید .در جریان دوره دانش آموزی با جنبش های روشن فکری سرو کار داشته و برای روشن کردن افکاری جامعه تلاش های زیاد نموده است
بعد از فراغت به حیث معلم درمکتب روینج ولسوالی راغ تعین شده و الی آغاز انقلاب مجاهدین به این وظیفه مقدس ادامه داد/ در آغاز به گناه معلم بودن چند ما را در توقیف و نظر بند سپری نموده بعدازتحقیقات و باز پرسی مختصر به همکاری مردم محل رها گردید.
از سال 1360 الی 1368 در جبهات جهادی بوده به حیث یکی فرماند هان مربوط به جمعیت ایفائی وظیفه مینمود.
و در اواسط 1368 به خاطر شعله ور شدن جنگ های تنظیمی جبهه را ترک گفته و عازم پاکستان گردید.در انجا و ظائیف چون کماندر دارلانشاء جمعیت/لوجستیک غند چترال و مدیر لیلیه و استاد معهد خالد ابن ولید راانجام داده است.
در تیر ماه 1370 به دوباره به وطن مراجعت نموده وبه حیث سرمعلم مکتب پطیر تا سال 1374 ادامه داد بعد از منظوری راغستان به حیث ولسوالی مستقل از طرف رئیس جمهور وقت نامبرده به حیث مدیر معارف این ولسوالی تعین گردیده و الی سقوط دولت توسط طالیبان به وظیفه خود ادامه داد/اما با پاشیدن نظم معارف در افغانستان وارد مرحله دیگری از زندگی خویش گردیده مصروف فعالیت شخصی در زندگی خویش گردید.
بالا خره در 23 رمضان 1380 بعد از مسموم شدن توسط همکاراتجارت اش در ولسوالی امام صاحب ولایت قندوز و انتقال ان به شهر فیض آباد در شفاخانه دولتی بدخشان به شهادت رسید.روحش شاد ویادش گرامی باد!
از مرحوم ضیائی اشعار /مقالات/و داستان های زیاد به یادگار مانده وایشان ازدواج کرده و ثمره ازدواجش 8 پسر و دو دختر میباشد.
بسم ا لله الر حمن ا لرحیم
طریق نیک بختی و رستگاری
دلا در راه حق ثابت قدم باش به لطف و مهربانی و کرم باش
بهار است و جهان دارد طراوت رها از فکر خام و قید غم باش
انیس خوا که باشد مهربا نت به عهدت پایبند و مستحکم باش
نگهدارد ترا شاداب و خندان به اخبار و کتب یار و به هم باش
به هر وقت و زمان چون میتوانی به نیکی کوش و در صلح و سلم باش
بخواهی چون بکاهد رنج و دردت به دانشمند نیکو رو صنم باش
بیا بگزین تو داد و آدمیت همیشه دور و بیزار از ستم باش
ندارد عاقبت کار بدو زشت بیا درمان هر درد و الم باش
گشادی نیست در بازار نیکی به هر حال به نیکی دم به دم باش
وفا و راست کاری کن شعارت به وصف صدق و پاکی در رقم باش
صداقت زینت و سرمایه باشد سعادت آ فریند لا جرم باش
ضیا ئی تا توانی بهر مردم
بکن نیکی و دائیم محترم باش
گلشن روزگار من
بیطاقت و سودا زده و خوار و غریبم از گلشن ایام چه بو دست نسیبم
بلبل به وصال گل و فارغ دل مخمور من همدم درد و غم و محتاج طبیبم
دارم دل افسرده از غصه پریشان هردم به غم دیگر و در بند رقیبم
چون شمع مرا سوخته است آ تش حسرت کو جمعیت خاطر و رخسار حبیبم
آ وخ که ندیدیم ضیاء خنده ایام
در شکل جنون برده مرا گرچه لبیبم
اتفاق ما جوانان نور بخش کشور است
ای جوانان خویش را بیدار میباید نمود بهر میهن مستعد کار میباید نمود
اعتلای ملک آ سان نیست آید در میان وز برایش کوشش بسیار میباید نمود
نو جوانان وطن امروز نوبت با شماست کین وطن را صحنه گلزار میباید نمود
جهد و جد در اتحاد و صدق و تقوی و هنر هم علاج درد هر بیمار میباید نمود
پنجه راشی و ظالم را شکستن میزد تاشود نابود استمرار میباید نمود
ای جوانان بهرمجد و آبروی مملکت تا که جان باشد به تن پیکار میباید نمود
جان فذا کردن برای حفظ میهن ننگ نیست خویش را آ ماده ایثار میباید نمود
فکر دیگر از خیالت دور میکن ای جوان فکر اصلاح و هم از اعمار میباید نمود
ای جوانان تا بیاید اعتلا و ارتقا ء عزم و جزم و همت سرشار میباید نمود
اتفاق ما جوانان نور بخش کشور اســـــــــــــت
نیک مضمون است ضیا تکرار میباید نمو د
مخمس به غزل حافظ (رح)
ترک من بیچاره مکن چاره جان باش غمخوار بدین سوخته دل نگران باش
کن لطف سوئی عاشق رنجیده روان باش "باز آی و دل تنگ مرا مونس جان باش"
" وین سوخته را محرم اسرار نهان باش
هنگام بهار است گل و سبزه به جوشند در رفع خزانی و پریشانی دو شند
خوبان ز چه در لطف و نکوئی نکوشند "زان باده که در مصطبه عشق فروشند"
" ما را دو سه ساغر بده و گو رمضان باش"
افسوس که نگشتیم به الطاف تو مالک لا یخطر فی قلبی فقط غیر وسالک